Trang chủ » Phân tích bài thơ Đồng Chí của Chính Hữu
Hôm nay ngày: 25-04-2018 21:23:43

Phân tích bài thơ Đồng Chí của Chính Hữu

(Ngày đăng: 15-09-2015 10:56:34)
            Hot!   
Phân tích bài thơ Đồng Chí: Đã từ lâu, hình tượng người chiến sĩ quân đội đã đi vào lòng nhân dân và văn chương với những tư thế, tình cảm, phẩm chất đẹp đẽ. Danh từ “bộ đội Cụ Hồ” đã trở thành cái tên thân thương nhất của nhân dân dành cho người chiến sĩ.

Anh vẫn hành quân
Trên đường ra chiến dịch

Viết về đề tài quân đội có khá nhiều tác giả, nhưng để thành công thì không dễ mấy ai. Riêng nhà thơ - người chiến sĩ Chính Hữu bằng cảm xúc của người trong cuộc đã thành công xuấ"t sắc với bài thơ Đồng chí. Tác phẩm đã diễn tả thật cảm động mối tình đồng chí thiêng liêng và xứng đáng là một bài thơ trữ tình hay trong nền văn học Việt Nam.

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,..

Xuyên suốt bài thơ, người đọc cảm nhận được một giọng thô mộc mạc, chân thành tựa như lời tự sự thủ thỉ về cuộc sống, về những người chiến sĩ từ áo vải quần nâu đã một lòng đứng dậy chiến đâu giành tự do cho quê hương. Họ là những người dân bình thường chân chất, cùng chung một cái nghèo, vì lí tưởng đã không quản gian lao ra đi và gặp nhau. Trong tâm tư của họ có những cái chung và cái riêng. Cái riêng của họ là những người xa lạ, khác quê hương, khác tính tình. Song họ lại có cùng một cái chung: đó là nỗi nhớ quê hương, nhớ mẹ già, vợ trẻ, con thơ, nỗi day dứt về những việc còn dang dở, về gian nhà trống trải không người sửa mái để tránh những cơn gió mùa, về ruộng vườn, làng xóm thân thương. Từ những cái chung, từ những năm tháng khó khăn vâ't vả họ đã xích lại gần nhau và trở thành đồng chí. Đồng chí dù Chính Hữu chưa một lần giải thích nhưng người đọc, qua những vần thơ mộc mạc, giọng thơ gần gũi đã hiểu thông suốt, rõ ràng giá trị đích thực của nó.

Cũng như giọng thơ, ngôn ngữ trong bài là ngôn ngữ đời sống dân dã, mộc mạc thôn quê.

“Anh với tôi đôi người xa lạ”, tác giả không chỉ sử dụng từ “hai” mà lại nói “đôi”. Thông thường từ “đôi” thường gắn với những danh từ như “đũa”, “chim”. Đã là “đôi” tức là bao giờ cũng phải gắn bó chặt chẽ với nhau, keo sơn, thắm thiết. Chính Hữu dùng từ này như để khẳng định tình thân giữa hai người, đồng thời làm lời thơ thêm giản dị gần với đời thường. Tuy nhiên đời thường nhưng không phải là tầm thường, thô thiển bởi tác giả khéo léo lựa chọn đưa ngôn ngữ cuộc sống thành ngôn ngữ văn chương.

Trong bài thơ, hai lần tác giả dùng cụm từ “anh với tôi”. “Anh với tôi” là để

 

soi vào nhau, nhận diện nhau và để nhận ra chính mình. Cũng có những lúc, “anh” và “tôi” được tách riêng ra. Trong những lúc ấy, “anh” và “tôi” cũng vẫn giống nhau, vẫn dễ hoà làm một:

Áo anh rách vai

Quần tỏi có vài mảnh vá...

Quả đúng vậy, trong “anh”, còn có cả “tôi” nữa. Anh với tôi đều giống nhau, đều là những người chiến sĩ dầm mưa dãi nắng, gai cào bùn dây, khuôn mặt cùng ám khói súng, sạm màu trận mạc, nào có gì khác nhau! Cái nét nghệ thuật tài tình của Chính hữu có lẽ là ở đây.

Kết cấu cũng là một nghệ thuật tinh tế của Đồng chí. Bài thơ không tuân theo những quy luật về âm vận mà tự do, phóng khoáng để bộc lộ hết cảm xúc của tác giả:

Súng bên súng, đầu sát bên đầu Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ Đồng chí!

Đột nhiên giữa bài thơ, từ đồng chí đứng độc lập tạo thành một câu thơ có tác dụng như một lời nói thiết tha, chân thành, khẳng định cái giá trị chân thực của tình đồng chí. Tứ thơ đột nhiên chuyển mạch nhưng không rời rạc, ngắn gọn nhưng không khô khan mà trái lại nó thắm đượm ân tình, thiết tha, nồng hậu như nhắc, như bảo, như khẳng định rằng: “Tinh đồng chí chỉ có được qua khó khăn gian khổ”. Ví như những con người chiến sĩ này, như “anh” và “tôi”, những người lính đã nếm mùi đói rét, khó khăn, đương đầu với khói lửa trận mạc, chấp nhận hi sinh, biết từng “cơn ớn lạnh, sốt run người vầng trán trớt mồ hôi” của những trận sốt rét rừng khốc liệt đánh gục được cả những người khoẻ mạnh nhất.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh “Anh với tôi đôi người xa lạ” nhưng kết thúc lại là: “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”. Thật là một hình ảnh giàu cảm xúc. Giữa hai người lính trận mạc chẳng có gì cả, chỉ có hai bàn tay trắng nắm lấy nhau như động viên, an ủi, tiếp thêm sức mạnh, ý chí cho nhau. Đó cũng là một biểu tượng đẹp đẽ của tình đồng chí đích thực, của sức mạnh đoàn kết. Hai bàn tay ấy tách riêng ra thì lẻ loi, yếu ớt nhưng nắm lại thì không có một sức mạnh nào địch nổi. Hơi â'm từ hai bàn tay như len lỏi, như truyền â'm cả bài thơ. Nếu dừng bài thơ ở đây cũng là được nhưng không, Chính Hữu không dừng lại ở đó mà đi xa hơn bằng một khổ thơ ngắn mà chứa chan tình cảm:

Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo...

Chỉ có ba câu thơ ngắn nhưng có thể tóm tắt lại toàn bài, khẳng định rõ ràng nhâ't giá trị của bài thơ. Giữa rừng đêm lạnh giá, có hai ngọn súng, hai con

 

người dựa sát vào nhau chờ giặc. Ánh trăng treo lơ lửng trên ngọn súng người lính. Hình ảnh mang tính lãng mạn và hiện thực. Nó rất giàu chất thơ và thể hiện rõ ràng cuộc sông, tính cách, tâm hồn của những người lính, đọc câu thơ ấy, ta chợt liên tưởng đến câu thơ:

Anh vẫn hành quân...

Nẻo đường xa anh bước Trăng non ló đỉnh rừng

Hai hình ảnh đều cảm động và chứa chan tình người lính, chứa chan chất thơ.

Đồng chí là một bài thơ hay vì bằng một ngôn ngữ nghệ thuật hàm súc, chắt lọc, với những chi tiết thơ đầy sức gợi cảm, tác giả đã khắc hoạ được gương mặt những chiến sĩ vệ quốc một thời, và quan trọng hơn đó là gương mặt tinh thần, tình cảm đồng chí mới mẻ, thiêng liêng, là sức mạnh để những con người áo rách, chân không giày chiến thắng giặc Pháp.

(Bài làm của Bùi Linh Huệ - HS lớp 9, trường THCS Năng khiếu Thái Nguyên)

Nhận xét

Người viết cảm và hiểu bài thơ khá tinh tế và sâu sắc. Sau phần mở đề ngắn gọn, tự nhiên, Linh Huệ đã phân tích ngay cái hay của bài thơ. tru điểm rõ nhất là người viết luôn luôn chú ý phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật, từ đó chỉ ra những cái hay về nội dung. Đoạn phân tích từ “đôi”, phân tích cụm từ “anh với tôi” là đoạn viết có những suy nghĩ mới mẻ và sáng tạo.

Nguồn:
Ý kiến bạn đọc

may dam  |   vo thung son  |   tam lot san  |   banh xe day hang  |   dịch vụ máy chủ ảo  |   cho thuê vps giá rẻ  |   Học Trực Tuyến