Trang chủ » Soạn bài “ Rừng Xà Nu” của Nguyễn Trung Thành.
Hôm nay ngày: 24-09-2018 22:36:50

Soạn bài “ Rừng Xà Nu” của Nguyễn Trung Thành.

(Ngày đăng: 05-04-2015 16:03:20)
            Hot!   
Soạn bài “ Rừng Xà Nu” của Nguyễn Trung Thành. Chúng tôi xin chia sẻ tới bạn đọc bài soạn này để các bạn tham khảo cho bài viết của mình. Chúc các bạn học tốt.

1.Xuất xứ:

- Rừng xà nu được sáng tác vào năm 1965, được in trên Tạp chí văn nghệ quân giải phóng miền Trung Trung bộ (số 2- 1965), sau đó được in trong tập Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc.

- Hoàn cảnh ra đời:

+ Vào thời điểm đó, đất nước chia làm hai miền, Đế quốc Mĩ lợi dụng tình hình lê máy chém khắp miền Nam quyết tâm chiếm đất nước.

+ Đầu năm 1965, trong tình hình đất nước đang phải chịu bom đạn ác liệt Nguyễn Trung Thành và các nhà văn miền Nam muốn dùng ngòi bút của mình để chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc. Các thi sĩ lúc đó muốn viết "hịch thời đánh Mĩ", và tác phẩm được hoàn thành ở khu căn cứ của chiến trường miền Trung Trung bộ.

+ Tác phẩm viết về sự kiện nổi dậy của buôn làng Tây Nguyên trong thời kì đồng khởi trước 1960 nhưng nó thể hiện được tình hình thời sự đất nước lúc bấy giờ.

2.Tóm tắt tác phẩm cần đảm bảo những chi tiết chính

- Làng Xôman đã bị bọn giặc chọn làm căn cứ để bắn phá, để nã đạn đại bác. Rừng xà nu là hiện thân của làng xô man, bọn giặc bắn phá Rừng Xà Nu chính là đang sát hại những người dân làng Xô Man. Những cây Xà Nu cũng như người dân làng Xô Man vẫn kiên cường bất khuất. Nổi bật lên trong số những người con của dân làng Xô Man là nhân vật Tnu, và cuộc đời của Tnu được tái hiện qua lời kể của cụ Mết.

- Khi quân giặc vào vào tàn sát dân làng Xô Man, cán bộ cách mạng đến để bảo vệ dân làng. Dù rất nguy hiểm dân làng vẫn tìm cách nuôi giấu cán bộ. Tnú được anh Quyết - cán bộ cách mạng dìu dắt. Tnú học chữ và làm liên lạc. Tnú bị bắt và bị giam cầm, tra tấn. Anh vượt ngục trở về, cùng dân làng chuẩn bị vũ khí chiến đấu. Bọn giặc ập tới khủng bố. Mai và đứa con vừa tròn tháng tuổi bị giặc bắt. Trước cảnh vợ con anh bị hành hạ dã man, từ nơi ẩn nấp, Tnú lao ra với sức mạnh của lòng căm thù. Tnú bị bắt, vợ con anh bị giết chết, giặc đốt mười đầu ngón tay anh, nhằm mục đích thui chột  ý chí chiến đấu của dân làng. Mặc dù bị tàn sát dã man, dân làng vẫn vùng lên cứu anh và tìm cách giết bọn giặc để trả thù cho anh. Rồi Tnú gia nhập lực lượng vũ trang và tìm giết những thằng Dục với mười ngón tay cụt.

3. Cốt truyện và cách tổ chức bố cục tác phẩm:

+ Câu chuyện được hiện lên qua lời kể của cụ Mết, cuộc đời Tnu và dân làng Xô man dần hiện lên qua lời kể của cụ với sự chứng kiến của dân làng Xô Man.

+ Cuộc đời của Tnu luôn gắn với dân làng Xô Man và gắn với hình tượng cây Xà Nu. Dù bị đàn áp dã man nhưng họ vần đứng lên chiến đấu đến cùng để giành thắng lợi vẻ vang. Những con người vĩ đại ấy đã đi từ hai bàn tay không đến hai bàn tay cầm vũ khí đứng lên dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng.

+ Câu chuyện là sự xung đột giữa một bên là nhân dân, một bên là kẻ thù Mĩ- Diệm. Xung đột ấy đi theo tình thế đảo ngược mà thời điểm đánh dấu là lúc ngọn lửa của lòng căm thù ngùn ngụt cháy trên 10 đầu ngón tay Tnú.

4.Ý nghĩa nhan đề của truyện ngắn “ Rừng xà nu”

+ Có nhiều cái tên có thể thay thế cho tiêu đề của tác phẩm như "làng Xô Man" hay đơn giản hơn là "Tnú"- nhân vật chính của truyện. Nhưng nếu như vậy tác phẩm sẽ mất đi sức khái quát và sự gợi mở.

+ Tiêu đề là Rừng xà nu chứa đựng được cảm xúc của nhà văn và linh hồn tư tưởng chủ đề tác phẩm.

+ Với cái tên Rừng xà nu, người đọc cảm nhận được cái khí vị khó quên của đất rừng Tây Nguyên, gợi lên vẻ đẹp hùng tráng, man dại- một sức sống bất diệt của cây xà nu và tinh thần bất khuất của con người Tây Nguyên..

+ Rừng xà nu mang nhiều tầng nghĩa bao gồm cả ý nghĩa tả thực lẫn ý nghĩa tượng trưng. Hai lớp ý nghĩa này xuyên thấm vào nhau làm tái hiện lên trọn vẹn khí chất của núi rừng Tây Nguyên.

5.Chủ đề của truyện ngắn “ Rừng xà nu”

Bằng việc miêu tả những con người Tây Nguyên, những cánh rừng Xà Nu xanh bất tận, nhà văn muốn gửi đến người đọc một thông điệp: Để cho sự sống của đất nước và nhân dân mãi mãi trường tồn, không có cách nào khác hơn là phải cùng nhau đứng lên, cầm vũ khí đứng lên chống lại kẻ thù tàn ác.

6.Hình tượng rừng xà nu

+ Rừng Xà Nu được giới thiệu ở ngay đầu của tác phẩm thật mạnh mẽ "nằm trong tầm đại bác của đồn giặc", nằm trong sự hủy diệt bạo tàn: "Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào đồi xà nu cạnh con nước lớn".

Rừng xà nu cùng với dân làng Xô Man nằm trong cuộc đụng độ với Mĩ Diệm. Từ chỗ tả thực, rất tự nhiên hình ảnh xà nu đã trở thành một biểu tượng. Xà nu hiện ra với tư thế của sự sống đang đối diện với cái chết, sự sinh tồn đối diện với sự hủy diệt.

+ Nỗi đau của Xà Nu gắn liền với nỗi đau của dân làng Xô Man "cả rừng xà nu hàng vạn cây không cây nào là không bị thương". Tác giả đã chứng kiến nỗi đau của xà nu: "có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình đổ ào ào như một trận bão".
Sức sống của Xà Nu thật anh dũng kiên cường "có những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người bị đạn đại bác chặt đứt làm đôi. Ở những cây đó, nhựa còn trong, chất dầu còn loóng, vết thương không lành được cứ loét mãi ra, năm mười hôm sau thì cây chết".

Các từ ngữ: vết thương, cục máu lớn, loét mãi ra, chết,… là những từ ngữ diễn tả nỗi đau của con người. Nhà văn đã mang nỗi đau của con người để biểu đạt cho nỗi đau của cây. Do vậy, nỗi đau của cây tác động đến da thịt con người gợi lên cảm giác đau đớn.

+ Trước sự tàn phá ác liệt của bom đạn kẻ thù, rừng xà nu có một sức sống vô cùng mãnh liệt: "trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe như vậy". Đây là yếu tố cơ bản để xà nu vượt qua giới hạn của sự sống và cái chết. Sự sống tồn tại ngay trong sự hủy diệt:

"Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đó có bốn năm cây con mọc lên". Tác giả sử dụng cách nói đối lập (ngã gục- mọc lên; một- bốn năm) để khẳng định một khát vọng thật của sự sống. Cây xà nu đã tự đứng lên bằng sức sống mãnh liệt của mình: "…cây con mọc lên, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời". Xà nu đẹp một vẻ đẹp hùng tráng, man dại đẫm tố chất núi rừng.

Xà nu không những tự biết bảo vệ mình mà còn bảo vệ sự sống, bảo vệ làng Xô Man: "Cứ thế hai ba năm nay, rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn ra che chở cho làng". Hình tượng xà nu chứa đựng tinh thần quả cảm, một sự kiêu hãnh của vị trí đứng đầu trong bão táp chiến tranh.
+ Khi miêu tả cây Xà Nu, nhà văn đã sử dụng thành công phép nhân hóa ở đây, Ông luôn lấy nỗi đau và vẻ đẹp của con người làm chuẩn mực để nói về xà nu, khiến xà nu trở thành một ẩn dụ cho con người, một biểu tượng của Tây Nguyên bất khuất, kiên cường.
Những người con anh hùng của làng Xô Man, tương ứng với mỗi cây Xà Nu:
- Cụ Mết cớ bộ ngực "căng như một cây xà nu lớn", tay "sần sùi như vỏ cây xà nu". -> Cụ Mết chính là cây xà nu cổ thụ hội tụ tất cả sức mạnh của rừng xà nu.

- Tnu cường tráng như một cây xà nu được tôi luyện trong đau thương đã trưởng thành mà không đại bác nào giết nổi.
- Dít trưởng thành trong thử thách với bản lĩnh và nghị lực phi thường cũng giống như xà nu phóng lên rất nhanh tiếp lấy ánh mặt trời.
- Còn bé Heng là mầm xà nu đang được các thế hệ xà nu trao cho những tố chất cần thiết để sẵn sàng thay thế trong cuộc chiến cam go còn có thể phải kéo dài "năm năm, mười năm hoặc lâu hơn nữa".
Cuối tác phẩm, sự oai hùng, kiêu hãnh của rừng Xà Nu lại xuất hiện một lần nữa, làm tăng thêm khí thế hào hùng của dân làng Xô Man.

7. Cuộc đời Tnú và cuộc nổi dậy của dân làng Xô Man
Tác giả đã khái quát cuộc đời làng Xô Man để nói lên cuộc đời của Tnu.  Phẩm chất, tính cách của người anh hùng ấy hiện lên thật gan dạ dũng cảm:
- Tnu hiện lên là một người gan góc, táo bạo, dũng cảm, trung thực. Lòng trung thành với cách mạng được bộc lộ qua thử thách (bị giặc bắt, tra tấn, lưng Tnú ngang dọc vết dao chém của kẻ thù nhưng anh vẫn gan góc, trung thành).
- Không chỉ phải chịu đựng về nỗi đau thể xác, Tnu con phải chịu đựng nỗi đau tinh thần quá lớn: không cứu được vợ con, bản thân bị bắt, bị tra tấn (bị đốt 10 đầu ngón tay).
-  Trước những mất mát đau thương đó Tnu đã đứng lên đấu tranh để dành lại quyền sống cho mình và cho dân làng.
+ "Tnú không cứu được vợ con"- cụ Mết nhắc tới 4 lần để nhấn mạnh: khi chưa cầm vũ khí, Tnú chỉ có hai bàn tay không thì ngay cả những người thương yêu nhất Tnú cũng không cứu được. Câu nói đó của cụ Mết đã khắc sâu một chân lí: chỉ có cầm vũ khí đứng lên mới là con đường sống duy nhất, mới bảo vệ được những gì thân yêu, thiêng liêng nhất. Chân lí cách mạng đi ra từ chính thực tế máu xương, tính mạng của dân tộc, của những người thương yêu nên chân lí ấy phải ghi tạc vào xương cốt, tâm khảm và truyền lại cho các thế hệ tiếp nối.

+ Số phận của người anh hùng gắn liền với số phận cộng đồng. Cuộc đời Tnú đi từ đau thương đến cầm vũ khí thì cuộc đời của làng Xô Man cũng vậy.

- Trước khi chưa có vũ khí, làng Xô Man cũng đầy đau thương: Bọn giặc đi lùng như hùm beo, tiếng cười "sằng sặc" của những thằng ác ôn, tiếng gậy sắt nện "hự hự" xuống thân người. Anh Xút bị treo cổ. Bà Nhan bị chặt đầu. Mẹ con Mai bị chết rất thảm. Tnú bị đốt 10 đầu ngón tay.

- Vào chính cái đêm Tnú bịgiặc đốt 10 đầu ngón tay nhằm dập tắt ý chí chiến đầu của dân làng, làng Xô Man đã nổi dậy "ào ào rung động", "xác mười tên giặc ngổn ngang", tiếng cụ Mết như mệnh lệnh chiến đấu: "Thế là bắt đầu rồi, đốt lửa lên!"

Đó là sự nổi dậy đồng khởi làm rung chuyển núi rừng. Câu chuyện về cuộc đời một con người trở thành câu chuyện một thời, một nước. Như vậy, câu chuyện về cuộc đời Tnú đã mang ý nghĩa cuộc đời một dân tộc. Nhân vật sử thi của Nguyễn Trung Thành gánh trên vai sứ mệnh lịch sử to lớn.

8. Vai trò của các nhân vật: cụ Mết, Mai, Dít, Heng.

+ Cụ Mết, Mai, Dít, bé Heng là sự nối tiếp thế hệ này đến thế hệ khác của dân làng Xô Man.
+ Cụ Mết "quắc thước như một cây xà nu lớn", biểu tượng như một vị thủ lĩnh của dân làng.

+ Mai, Dít là thế hệ hiện tại. Trong Dít có Mai của thời trước và có Dít của hôm nay. Vẻ đẹp của Dít chứng tỏ thế hệ đi sau cũng có ý chí không thua kém thế hệ đi trước.

+ Bé Heng là thế hệ tiếp nối, kế tục cha anh để đưa cuộc chiến tới thắng lợi cuối cùng.
 

Nguồn:
Ý kiến bạn đọc

may dam  |   vo thung son  |   tam lot san  |   banh xe day hang  |   dịch vụ máy chủ ảo  |   cho thuê vps giá rẻ  |   Học Trực Tuyến